Teknopark mı, Ar-Ge Merkezi mi? 4691 ve 5746 Karşılaştırması

Teknopark mı, Ar-Ge Merkezi mi? 4691 ve 5746 Karşılaştırması

Yazar: Eyüp Tulûhan ETKER · Son Güncelleme: Kasım 2026

Teknopark (4691 sayılı Kanun) fiziki bir bölgede faaliyet gösterme esasına dayanır ve kazanç istisnası ile yazılım tesliminde KDV istisnası sunar; Ar-Ge Merkezi (5746 sayılı Kanun) ise firmanın kendi bünyesinde kurduğu, asgari personel şartı olan bir yapıdır ve kazanç istisnası yerine Ar-Ge indirimi sağlar. Her iki modelde de ücret üzerinde gelir vergisi stopaj teşviki, damga vergisi istisnası ve SGK işveren desteği bulunur.
Doğru model, firmanın faaliyet biçimine ve personel yapısına göre değişir; bu yüzden ikisi sık karıştırılır.

• Teknopark (4691): Bölgede faaliyet; kazanç istisnası + KDV istisnası.
• Ar-Ge Merkezi (5746): Firma bünyesinde; kazanç istisnası yerine Ar-Ge indirimi.
• Personel şartı: Ar-Ge Merkezi’nde asgari personel sayısı var; teknoparkta yok.
• Ortak teşvikler: Ücret stopaj teşviki, damga istisnası, SGK işveren %50 desteği.
• KDV istisnası: Yazılım tesliminde teknoparka özgüdür.

Teknopark (4691) Modeli

Teknopark modelinde firma, teknoloji geliştirme bölgesinde yer alır ve bu bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetinden doğan kazancı gelir/kurumlar vergisinden istisnadır. Ayrıca bölgede üretilen belirli yazılımların teslimi KDV’den istisnadır. Teşvikler bölgede fiilen çalışma esasına dayanır. Ayrıntı için teknokent kazanç istisnası yazımıza bakılabilir.

Ar-Ge Merkezi (5746) Modeli

Ar-Ge Merkezi, firmanın kendi tesisinde kurduğu, belirli asgari tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli şartını sağlayan bir yapıdır. Burada kazanç istisnası yoktur; bunun yerine Ar-Ge ve yenilik harcamaları kurum kazancından indirilir (Ar-Ge indirimi). Böylece vergi matrahı düşer.

💡 Uygulama Notu: İki modelin mantığı farklıdır: Teknopark kazancı istisna eder (o kazanç hiç vergilenmez); Ar-Ge Merkezi ise harcamayı indirim konusu yapar (matrahtan düşülür). Biri gelir tarafında, diğeri gider tarafında avantaj sağlar.

Ortak Teşvikler

Her iki modelde de kapsamdaki personelin ücreti üzerinde gelir vergisi stopaj teşviki ve damga vergisi istisnası uygulanır; ayrıca sigorta primi işveren hissesinin bir kısmı (genel olarak %50) devletçe karşılanır. Ücret tarafının bordroya etkisi için teknopark bordro hesaplaması 2026 yazımıza bakabilirsiniz.

⚠️ Önemli Uyarı: Ücret stopaj teşvikinin uygulanış biçiminde modeller arasında farklar olabilir; Ar-Ge Merkezi tarafında teşvik personelin eğitim düzeyine göre kademeli (örneğin %80–%95) uygulanabilir. Oranlar ve kademeler mevzuatla değişir; güncel oranı resmî düzenlemeden ve mali müşavirinizden teyit edin.

Karşılaştırma Tablosu

Hangisi Kime Uygun?

Bölgede yer alabilen, yazılım satışı ağırlıklı ve KDV avantajını önemseyen firmalar için teknopark öne çıkar. Kendi tesisinde yoğun Ar-Ge yapan, asgari personel şartını karşılayabilen ve harcamalarını indirim yoluyla değerlendirmek isteyen firmalar için ise Ar-Ge Merkezi uygundur. Bazı firmalar koşulları sağlıyorsa iki modeli birlikte de değerlendirebilir.

Sık Yapılan Hatalar

• İki modeli aynı sanmak. Biri kazanç istisnası, diğeri Ar-Ge indirimi sağlar.
• KDV istisnasını Ar-Ge Merkezi’ne atfetmek. Yazılım KDV istisnası teknoparka özgüdür.
• Personel şartını atlamak. Ar-Ge Merkezi’nde asgari personel sayısı aranır.
• Ücret teşvikini tek biçim sanmak. Modeller arasında uygulama farkı olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Not: imdseviye6.com.tr bağımsız bir çalışma/deneme platformudur; resmî bir kurumun sitesi değildir. Modellerin şartları, oranları ve personel sayıları mevzuatla ve sektöre göre değişebilir; kesin uygulama için 4691 ve 5746 sayılı kanunlar, ilgili yönetmelikler ve mali müşavirinizi esas alın.