6356 Sayılı Kanun: Sendika Üyeliği ve Toplu İş Sözleşmesi

6356 Sayılı Kanun: Sendika Üyeliği ve Toplu İş Sözleşmesi

Yazar: Eyüp Tulûhan ETKER · Son Güncelleme: Haziran 2026

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, işçilerin sendika kurma ve üye olma özgürlüğünü, toplu iş sözleşmesi (TİS) yetkisini, grev ile lokavtı düzenler. 15 yaşını dolduran işçi sendikaya üye olabilir; TİS ise yetki barajlarını aşan sendika ile işveren arasında yapılır. Bu konu MYK Seviye 6 Sınavı ve İMD Çıkmış Sorular içinde sık çıkar.
Konu, Mesleki Yeterlilik Belgesi Sınavı kapsamında toplu çalışma ilişkilerinin temelidir; danışman, danışanını sendikal hakları konusunda doğru bilgilendirmekle yükümlüdür.

• Kanun: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu.
• Üyelik yaşı: 15 yaşını dolduran işçi sendikaya üye olabilir (e-Devlet üzerinden).
• Tek üyelik: Aynı işkolunda ve aynı anda birden çok sendikaya üye olunamaz.
• TİS yetkisi: İşkolu %1, işyeri %50+1, işletme %40 barajları.
• Toplu eylem: Grev (işçi) ve lokavt (işveren) hakları bu kanunda düzenlenir.

6356 Sayılı Kanun Neyi Düzenler?

6356 sayılı Kanun, sendika kurma ve üyelik özgürlüğünü, sendikaların faaliyetlerini, toplu iş sözleşmesinin yapılış usulünü ve grev-lokavt haklarını düzenleyen temel mevzuattır. Bireysel iş hukukundan farklı olarak toplu çalışma ilişkilerini kapsar.
Kanun, hem işçi sendikalarını hem işveren sendikalarını ve bunların üst kuruluşlarını (konfederasyon) kapsar.

Sendika Üyeliğinin Şartları Nelerdir?

Sendika üyeliği için 15 yaşını doldurmuş ve ilgili işkolunda çalışan işçi olmak yeterlidir; üyelik e-Devlet üzerinden, başvuru ve sendikanın kabulüyle kazanılır. Üyelikten çekilme de yine e-Devlet üzerinden yapılır.

• 15 yaşını doldurmuş işçi olmak,
• Üyelik başvurusunun sendikaca kabulü,
• Aynı işkolunda aynı anda tek sendikaya üyelik.

💡 İMD Sınav Notu: 6356 ile sendika üyelik yaşı 15‘tir. Ayrıca bir işçi aynı işkolunda ve aynı anda birden çok sendikaya üye olamaz; birden çok üyelik hâlinde sonraki üyelikler geçersizdir.

İMD Sınavının Sevdiği Ayrım: Sendika Üyeliği mi, TİS Yetkisi mi?

Sendika üyeliği bireysel bir tercih ve özgürlükken, toplu iş sözleşmesi yetkisi yasal barajlara bağlı kurumsal bir süreçtir. Üye olmak için baraj yok; ama TİS yapabilmek için sendikanın belirli üye oranlarını aşması zorunludur.
Bir sendikanın TİS yapabilmesi için kurulu olduğu işkolunda en az %1 üyeye, ayrıca o işyerinde çalışanların yarıdan fazlasına (işletmede %40) sahip olması gerekir.

⚠️ Sınavda Çıkabilir: TİS yetkisi için işkolu %1, işyeri %50+1, işletme %40 barajları aranır. “Her sendika doğrudan TİS yapabilir” ifadesi yanlıştır; yetki bu barajlara bağlıdır.

Toplu İş Sözleşmesi (TİS) Nedir?

Toplu iş sözleşmesi, yetkili işçi sendikası ile işveren veya işveren sendikası arasında, iş ilişkilerine dair hak ve borçları düzenleyen yazılı bir anlaşmadır. Bireysel iş sözleşmesinin aksine, toplu olarak ve sendika eliyle yapılır.
TİS, ücret, çalışma koşulları ve sosyal haklar gibi konuları kapsar; süresi en az 1, en çok 3 yıldır. Uyuşmazlık hâlinde grev ve lokavt gündeme gelebilir.
Devamı için: 4857 sayılı İş Kanunu: temel kavramlar ve İş sözleşmesi türleri yazılarımıza göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Not: imdseviye6.com.tr bağımsız bir çalışma/deneme platformudur; resmî bir kurumun sitesi değildir. Oran ve usuller mevzuatla değişebileceğinden güncel bilgiyi 6356 sayılı Kanun metninden ve yetkili kaynaklardan teyit edin.