Yıllık Ücretli İzin: Süreler ve Hesaplama (4857 Sayılı Kanun)

Yıllık Ücretli İzin Nasıl Hesaplanır?

Yıllık ücretli izin, işyerinde işe başladığı günden itibaren en az bir yıl çalışmış olan işçiye verilen, ücreti peşin ödenen dinlenme hakkıdır. İzin süresi kıdeme göre değişir: 14, 20 veya 26 gün.

Bu konu, İş ve Meslek Danışmanı Seviye 6 müfredatının A1 biriminde yer alır ve İMD Seviye 6 sınav soruları ile çıkmış sınav sorularında sık karşımıza çıkan bir hesaplama başlığıdır. Aşağıda formülü, çözümlü örneği ve sık yapılan hataları bulacaksınız.

• Hak kazanma: En az 1 yıl çalışma (deneme süresi dâhil).
• 1–5 yıl (5 dâhil): 14 gün.
• 5–15 yıl arası: 20 gün.
• 15 yıl ve fazlası: 26 gün.
• 18 yaş ve altı + 50 yaş ve üstü: En az 20 gün.

Yıllık İzin Süreleri Kıdeme Göre Kaç Gündür?

İzin süresi, işçinin hizmet süresine (kıdemine) göre belirlenir. Aşağıdaki tablo yasal asgari süreleri gösterir; bu süreler sözleşmeyle artırılabilir.

💡 İMD Sınav Notu: 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçilere yıllık izin en az 20 günden az olamaz. Bu işçi 1 yıllık bile olsa 14 değil, 20 gün izin alır.

Yıllık İzin Hesaplama Formülü

Hesap iki adımdan oluşur. Önce kıdeme karşılık gelen taban gün bulunur, sonra izne denk gelen tatiller eklenir:

Yıllık izin (taban) = Kıdem yılına karşılık gelen tablo değeri

İşyerinden uzak kalınan toplam = İzin günü + İzne rastlayan hafta tatili ve genel tatil günleri

⚠️ Sınavda Çıkabilir: Yıllık izin günlerinin hesabında, izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz; bu günler izne eklenir.

Adım Adım Çözümlü Örnek

Bir işçinin yıllık iznini birlikte hesaplayalım.

Örnek: 7 yıllık işçinin izni

• Kıdem: 7 yıl → “5 yıldan fazla, 15 yıldan az” aralığı.
• Taban izin: 20 iş günü.
• Yaş durumu: 25 yaşında → 18 altı/50 üstü kuralı uygulanmaz, 20 gün geçerli.
• İzne rastlayan tatiller: Diyelim 3 hafta tatili + 1 genel tatil = 4 gün.

Bu durumda izin hakkı 20 iş günüdür. Ancak izne rastlayan 4 tatil günü izinden sayılmadığı için, işçi işyerinden toplam 20 + 4 = 24 takvim günü uzak kalır.

💡 İMD Sınav Notu: “İzin hakkı kaç gün?” sorusunun cevabı 20 iş günüdür. Tatiller izin hakkını artırmaz; yalnızca fiilen uzak kalınan takvim gününü uzatır.

Kısa Alıştırma

Aşağıdakileri kendin çöz, sonra deneme testinde farklı sayılarla dene:

• 16 yıllık bir işçinin yıllık izni kaç gündür? (İpucu: 15 yıl ve fazlası.)
• 52 yaşında, 3 yıllık bir işçinin izni kaç gündür? (İpucu: yaş kuralını unutma.)

Cevapları kısaca: birincisi 26 gün, ikincisi 20 gün (yaş kuralı tabanı yükseltir).

Sık Yapılan Hatalar

• 1 yıl dolmadan izne hak kazanıldığını sanmak. En az 1 yıl çalışma şarttır.
• Tatilleri izinden saymak. Hafta tatili ve genel tatiller izinden sayılmaz, eklenir.
• Yaş kuralını atlamak. 18 ve altı ile 50 ve üstü için taban en az 20 gündür.
• Sınır yıllarını karıştırmak. 5 yıl 14 güne dâhildir; 15 yıl 26 güne dâhildir.

Devamı için: 4857 sayılı İş Kanunu: temel kavramlar ve Çalışma süreleri, denkleştirme ve ara dinlenme yazılarımıza göz atın.

Sık Sorulan Sorular