Mesleki Yeterlilik Sistemi Nedir? MYK, UMS, Ulusal Yeterlilik ve ISCO

Mesleki Yeterlilik Sistemi Nedir? MYK, UMS, Ulusal Yeterlilik ve ISCO

Mesleki yeterlilik sistemi, bir mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve yetkinliklerin ulusal düzeyde tanımlanmasını, sınavla ölçülmesini ve belgelendirilmesini sağlayan bütündür. Türkiye’de bu sistemi Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) yönetir. Sistemin temel yapı taşları, bir mesleğin görev tanımını veren Ulusal Meslek Standardı (UMS), ölçme-değerlendirme kurallarını veren ulusal yeterlilik ve uluslararası karşılaştırma için kullanılan ISCO meslek sınıflamasıdır. İş ve meslek danışmanlığı da (11UY0017-6) bu sistem içinde tanımlanmış bir yeterliliktir.

• MYK: Sistemi yöneten, standart ve yeterlilikleri onaylayan, kuruluşları yetkilendiren kurum.
• UMS: Bir mesleğin görev, işlem ve gerekliliklerini tanımlayan ulusal meslek standardı.
• Ulusal yeterlilik: O mesleğin sınav ve belgelendirme kurallarını (birimler, ölçütler) belirleyen belge.
• TYÇ: Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi; yeterlilikleri seviyelere (1–8) yerleştirir.
• ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması; meslekleri ortak kodlarla sınıflar.

Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) ne yapar?

MYK, ulusal meslek standartlarını ve ulusal yeterlilikleri hazırlatıp onaylayan, sınav ve belgelendirme yapacak kuruluşları yetkilendiren, verilen belgelerin geçerliliğini denetleyen kamu kurumudur. Kısaca sistemin “kural koyucu ve denetleyici” merkezidir. Sınavları MYK’nın kendisi değil, onun yetkilendirdiği belgelendirme kuruluşları yapar.

Ulusal Meslek Standardı (UMS) nedir?

UMS, bir mesleğin ne iş yaptığını tanımlar: görevler, işlemler, kullanılan araçlar, gereken bilgi ve beceriler. Yani mesleğin “iş tarifidir”. Örneğin iş ve meslek danışmanının danışan görüşmesi yapması, eylem planı hazırlaması, işveren ziyareti yapması gibi görevleri UMS’de tanımlıdır. Ulusal yeterlilik, bu standardı temel alarak hazırlanır.

Ulusal yeterlilik ile UMS arasındaki fark nedir?

İkisi sıkça karıştırılır ama farklıdırlar. UMS mesleğin ne olduğunu anlatır (görev tanımı); ulusal yeterlilik ise bu mesleğin nasıl ölçülüp belgelendirileceğini anlatır (sınav birimleri, başarım ölçütleri, değerlendirme yöntemi). 11UY0017-6 bir ulusal yeterliliktir ve ilgili UMS’ye dayanır.

Seviye 6 ne anlama gelir? (TYÇ)

Yeterliliklerdeki “Seviye” ifadesi, Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (TYÇ) kapsamında o işin karmaşıklık ve sorumluluk düzeyini gösterir. TYÇ, Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi (AYÇ) ile uyumludur ve yeterlilikleri 1’den 8’e kadar seviyelere yerleştirir. Seviye 6, kabaca lisans düzeyine karşılık gelen bir yetkinlik düzeyini ifade eder; iş ve meslek danışmanlığı bu nedenle “Seviye 6” olarak adlandırılır.

ISCO nedir ve neden önemlidir?

ISCO (Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması), meslekleri uluslararası düzeyde ortak kodlarla sınıflandıran bir sistemdir. Bu sayede farklı ülkelerin işgücü verileri karşılaştırılabilir hale gelir. İş ve meslek danışmanları, danışanları yönlendirirken ve işgücü piyasasını analiz ederken meslek sınıflamalarını (ulusal ve uluslararası) kullanır; bu yüzden ISCO mantığı sınav kapsamında da geçer.

Bu sistem iş ve meslek danışmanını neden ilgilendirir?

Çünkü danışman hem bu sistemin bir ürünüdür (kendisi 11UY0017-6 ile belgelenir) hem de günlük işinde sistemi kullanır: danışanlara meslek standartlarını, belgelendirme yollarını ve seviye karşılıklarını anlatır. Sistemin kavramlarını bilmek, hem sınav başarısı hem de sahadaki danışmanlık kalitesi için temeldir.

Devamı için: İş ve meslek danışmanı nasıl olunur? 11UY0017-6 yol haritası ve 11UY0017-6 sınavı nedir? Birimler, teorik ve performans yazılarımıza göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Not: imdseviye6.com.tr bağımsız bir çalışma/deneme platformudur; MYK’nın veya bir belgelendirme kuruluşunun resmî sitesi değildir. Tanım ve süreçler değişebileceğinden güncel bilgiyi MYK ve yetkili belgelendirme kuruluşundan teyit edin.