Brüt Maaştan Net Maaşa: Bordro Nasıl Hesaplanır? (2026)
Yazar: Eyüp Tulûhan ETKER · Son Güncelleme: Kasım 2026
Brüt maaştan net maaşa geçmek için brüt ücretten SGK işçi primi (%14), işsizlik sigortası işçi payı (%1), gelir vergisi ve damga vergisi düşülür; kalan tutar net maaştır. 2026’da asgari ücret düzeyindeki gelir ve damga vergisi istisna olduğundan, asgari ücrette net yalnızca SGK ve işsizlik kesintisiyle bulunur.
Bu hesap İş ve Meslek Danışmanı Seviye 6 yeterliliğinde bordro ve ücret konularında karşımıza çıkar; danışan ücret tekliflerini brüt/net ayrımıyla doğru okumalıdır.
- SGK işçi primi: Brütün %14’ü.
- İşsizlik işçi payı: Brütün %1’i.
- Gelir vergisi: (Brüt − SGK − işsizlik) matrahı üzerinden; asgari ücret kadarı istisna.
- Damga vergisi: Brütün binde 7,59’u; asgari ücret kadarı istisna.
- 2026 asgari ücret: Brüt 33.030 TL → Net 28.075,50 TL.
Brütten Nete Geçişte Hangi Kesintiler Var?
Net maaş, brüt ücretten dört kalemin düşülmesiyle bulunur: SGK işçi primi, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi. İlk iki kalem sabit oranlıdır; vergiler ise matraha ve istisnalara bağlı olarak değişir.
| Kesinti | Oran | Matrah |
|---|---|---|
| SGK işçi primi | %14 | Brüt ücret |
| İşsizlik sigortası (işçi) | %1 | Brüt ücret |
| Gelir vergisi | %15’ten başlar | Brüt − (SGK + işsizlik) |
| Damga vergisi | binde 7,59 | Brüt ücret |
Net Maaş Formülü
Hesap iki aşamalıdır: önce SGK matrahı üzerinden sabit kesintiler, sonra vergi matrahı üzerinden vergiler.
Gelir vergisi matrahı = Brüt − (Brüt × 0,14) − (Brüt × 0,01)
Net = Brüt − SGK primi − İşsizlik − Gelir vergisi − Damga vergisi
💡 İMD Sınav Notu: 2022’den beri asgari ücret düzeyindeki gelir ve damga vergisi istisnadır. Bu istisna yalnızca asgari ücretlileri değil, herkesi kapsar: her çalışanın maaşından, asgari ücrete denk gelen vergi tutarı düşülür. Yani asgari ücret üstü maaşlarda da vergi, yalnızca asgari ücreti aşan kısma göre hesaplanır.
Çözümlü Örnek 1: Asgari Ücret (2026)
2026 brüt asgari ücret 33.030 TL üzerinden net hesabı:
- SGK primi (%14): 33.030 × 0,14 = 4.624,20 TL
- İşsizlik (%1): 33.030 × 0,01 = 330,30 TL
- Gelir vergisi: İstisna kapsamında 0,00 TL
- Damga vergisi: İstisna kapsamında 0,00 TL
- Net maaş: 33.030 − 4.624,20 − 330,30 = 28.075,50 TL
Çözümlü Örnek 2: Asgari Ücret Üstü (Temsilî)
Brüt 45.000 TL maaş için (yılın ilk aylarında, gelir vergisi ilk diliminde olduğu varsayımıyla):
- SGK (%14): 45.000 × 0,14 = 6.300 TL
- İşsizlik (%1): 45.000 × 0,01 = 450 TL
- GV matrahı: 45.000 − 6.750 = 38.250 TL
- Hesaplanan GV (%15): 38.250 × 0,15 = 5.737,50 TL
- Asgari ücret GV istisnası: 28.075,50 × 0,15 = 4.211,33 TL
- Ödenecek GV: 5.737,50 − 4.211,33 = 1.526,17 TL
- Damga (binde 7,59 − istisna): 341,55 − 250,70 = 90,85 TL
- Net: 45.000 − 6.300 − 450 − 1.526,17 − 90,85 ≈ 36.632,98 TL
⚠️ Sınavda Çıkabilir: Gelir vergisi kümülatif hesaplanır. Çalışanın yıl içindeki toplam matrahı arttıkça vergi dilimi %15’ten %20 ve üzerine çıkar; bu yüzden aynı brüt maaşın neti yılın sonraki aylarında düşer. Yukarıdaki örnek yalnızca ilk dilim içindir.
Kısa Alıştırma
Brüt 40.000 TL maaş için SGK ve işsizlik kesintisini hesapla, sonra deneme testinde benzer soruları dene.
Cevap kısaca: SGK 40.000 × 0,14 = 5.600 TL; işsizlik 40.000 × 0,01 = 400 TL. Gelir ve damga vergisi matrah ve istisnaya göre ayrıca eklenir.
Sık Yapılan Hatalar
- Brüt ile neti karıştırmak. İş teklifinde rakamın brüt mü net mi olduğunu sormamak.
- Gelir vergisini tüm brütten hesaplamak. Matrah, SGK ve işsizlik düşüldükten sonra bulunur.
- İstisnayı unutmak. Asgari ücret kadar gelir/damga vergisinin herkeste düşüldüğünü atlamak.
- Kümülatif dilimi hesaba katmamak. Yıl içinde netin düşebileceğini bilmemek.
Sık Sorulan Sorular
Brüt maaştan net maaş nasıl hesaplanır?
2026 net asgari ücret ne kadar?
SGK işçi primi kaç puandır?
Asgari ücret üstü maaşta gelir vergisi nasıl işler?
Net maaş yıl içinde neden değişir?
Örnek Sınav Soruları
- A) %10
- B) %14
- C) %15
- D) %20
- A) 33.030,00 TL
- B) 28.075,50 TL
- C) 26.400,00 TL
- D) 30.000,00 TL
Not: imdseviye6.com.tr bağımsız bir çalışma/deneme platformudur; resmî bir kurumun sitesi değildir. Vergi dilimleri, istisna tutarları ve oranlar yıl içinde ve mevzuatla değişebilir; kesin bordro için resmî hesaplayıcıları ve bir mali müşaviri esas alın.
Tüm konuların soru bankasına ve gelişim arşivine erişmek için ücretsiz üyelik oluştur.