Kıdem Tazminatı: Şartları ve Hesabı (2026 Tavan ile)

Kıdem Tazminatı: Şartları ve Hesabı

Yazar: Eyüp Tulûhan ETKER · Son Güncelleme: Haziran 2026

Kıdem tazminatı, bir işçinin yıllarca verdiği emeğin yasal karşılığıdır; ancak “kim, hangi şartla, ne kadar alır?” sorusunu doğru yanıtlayabilmek, bir iş ve meslek danışmanının mevzuat otoritesini gösteren en kritik hesaplama becerilerinden biridir. Tek bir şartın atlanması, danışanın hak kaybına yol açabilir.
Bu yüzden konuya kuru bir tanım olarak değil, İş ve Meslek Danışmanı Seviye 6 ekspertizinin sahadaki en somut çıktısı olarak yaklaşıyoruz. Bu rehber, İMD Seviye 6 sınav soruları ile çıkmış sınav sorularındaki kıdem tazminatı hesaplarını formül, güncel tavan ve çözümlü örnekle netleştirir.
Özetle: kıdem tazminatı, en az 1 yıl çalışmış ve sözleşmesi kanunda sayılan nedenlerle sona ermiş işçiye, her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında ödenir; ancak yıllık tutar yasal tavanı aşamaz.

• Asgari kıdem: En az 1 yıl çalışma şarttır.
• Hesap: Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret (artan süre orantılı).
• 2026 tavanı: Yıllık tutar 64.948,77 TL’yi aşamaz (1 Ocak–30 Haziran 2026).
• Kesinti: Yalnızca damga vergisi kesilir; gelir vergisi ve SGK primi kesilmez.
• İstifa: Kural olarak kıdem doğmaz; ancak askerlik, emeklilik, evlilik (kadın işçi) gibi istisnalar vardır.

Kıdem Tazminatının Şartları Nelerdir?

Kıdem tazminatına hak kazanmanın iki temel koşulu vardır: en az 1 yıllık çalışma ve sözleşmenin kanunda sayılan bir nedenle sona ermesi. Sadece işten ayrılmak yeterli değildir; ayrılma biçimi belirleyicidir.

⚠️ Sınavda Çıkabilir: Sıradan istifada kıdem tazminatı doğmaz. Ancak askerlik, emeklilik ve kadın işçinin evlilik nedeniyle 1 yıl içinde ayrılması istisnadır; bunlarda işçi istifa etse de kıdem alır. En sık çeldirici budur.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır? (Formül)

Hesap, çalışılan her tam yıl için 30 günlük ücret esasına dayanır:
Kıdem tazminatı = Çalışılan tam yıl × 30 günlük giydirilmiş brüt ücret
Yıllık tutar, kıdem tazminatı tavanını (2026: 64.948,77 TL) aşamaz
Bir yıldan artan süreler için aynı oran uygulanır (örneğin 6 ay için yarım yıllık tutar). “Giydirilmiş ücret”, temel ücrete yol, yemek, ikramiye gibi düzenli ek menfaatlerin eklenmiş hâlidir.

💡 İMD Sınav Notu: Kıdem tazminatında her tam yıl için 30 günlük ücret esastır; ihbar tazminatıyla (kıdeme göre 2-4-6-8 hafta) karıştırmayın. Ayrıca hesap giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır.

Adım Adım Çözümlü Örnek

Bir işçinin kıdem tazminatını birlikte hesaplayalım.

Örnek: 6 yıllık işçinin kıdem tazminatı

• Kıdem: 6 tam yıl.
• Aylık giydirilmiş brüt ücret (örnek): 40.000 TL (2026 brüt asgari ücretin üstünde).
• Tavan kontrolü: 40.000 TL < 64.948,77 TL → ücret tavanın altında, aynen kullanılır.
• Kıdem tazminatı: 6 × 40.000 = 240.000 TL (brüt).

Bu işçi şartları taşıyarak ayrılırsa brüt 240.000 TL kıdem tazminatına hak kazanır (örnek ücret üzerinden; sadece damga vergisi kesilir).

💡 İMD Sınav Notu: Aylık brüt ücret tavanın üstündeyse, her yıl için tavan tutarı (2026: 64.948,77 TL) esas alınır. Örneğin brüt 80.000 TL olsa bile yıllık hesap 64.948,77 TL ile sınırlıdır.

Kıdem Tazminatından Hangi Kesintiler Yapılır?

Kıdem tazminatı, çalışanın korunan bir hakkı olduğu için gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. Yalnızca damga vergisi (binde 7,59) kesilir. Bu yönüyle ücret ve ihbar tazminatından ayrılır.
Devamı için: 4857 sayılı İş Kanunu: temel kavramlar ve İhbar süreleri ve ihbar tazminatı hesabı yazılarımıza göz atın.

Kısa Alıştırma

Aşağıdakileri kendin çöz, sonra deneme testinde farklı sayılarla dene:

• 4 yıllık, aylık brüt 45.000 TL olan bir işçinin kıdem tazminatı kaç TL’dir?
• Aylık brüt 90.000 TL olan, 3 yıllık işçide yıllık hesap hangi tutarla sınırlanır?

Cevaplar kısaca: birincisi 4 × 45.000 = 180.000 TL brüt; ikincisinde ücret tavanı aştığı için yıllık hesap 64.948,77 TL ile sınırlanır (3 × 64.948,77 = 194.846,31 TL).

Sık Yapılan Hatalar

• 1 yıl şartını atlamak. En az 1 yıl çalışma olmadan kıdem doğmaz.
• İstifada her zaman kıdem yok sanmak. Askerlik, emeklilik, evlilik (kadın) istisnadır.
• Tavanı unutmak. Yüksek ücretlerde yıllık tutar tavanla sınırlıdır.
• 30 gün / hafta karıştırması. Kıdem: yıl başına 30 gün; ihbar: hafta esaslı.

Sık Sorulan Sorular

Not: imdseviye6.com.tr bağımsız bir çalışma/deneme platformudur; resmî bir kurumun sitesi değildir. Tavan tutarı dönemsel değişir ve mevzuat güncellenebilir; nihai değerlendirme için 1475/4857 sayılı düzenlemeleri ve SGK/Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklarını esas alın.