6331 Sayılı İSG Kanunu: A1 Alanı Temel Yükümlülükler

6331 Sayılı İSG Kanunu: A1 Alanı Temel Yükümlülükler

Yazar: Eyüp Tulûhan ETKER · Son Güncelleme: Haziran 2026

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, kamu ve özel bütün işyerlerini kapsar; işverene risk değerlendirmesi yapma, İSG hizmeti sağlama ve çalışanı eğitme, çalışana ise kurallara uyma ve tehlikeleri bildirme yükümlülüğü getirir. Bu konu MYK Seviye 6 Sınavı ve İMD Çıkmış Sorular içinde sık çıkar.
Konu, Mesleki Yeterlilik Belgesi Sınavı kapsamındaki A1 biriminin çekirdek başlıklarındandır; danışman, çalışma ortamının güvenliğine dair temel yükümlülükleri bilmek zorundadır.

• Kapsam: Kamu-özel tüm işyerleri ve çalışanlar (bazı istisnalar dışında).
• Risk değerlendirmesi: İşveren için zorunludur.
• İSG hizmeti: İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve gerekli personel.
• İş kazası bildirimi: İşveren, kazayı 3 iş günü içinde SGK’ya bildirir.
• Çalışmaktan kaçınma hakkı: Ciddi ve yakın tehlike hâlinde çalışan çalışmaktan kaçınabilir.

6331 Sayılı İSG Kanunu Nedir ve Kimleri Kapsar?

6331 sayılı Kanun, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışanların görev, yetki ve yükümlülüklerini düzenleyen temel mevzuattır. Kural olarak kamu ve özel sektördeki tüm işyerlerini, işçi sayısına bakılmaksızın kapsar.
Kanun, önleyici bir yaklaşım benimser: amaç kazayı sonradan telafi etmek değil, riskleri önceden belirleyip ortadan kaldırmaktır.

İşverenin ve Çalışanın Temel Yükümlülükleri Nelerdir?

İşveren güvenli çalışma ortamını sağlamak ve riskleri önlemekle; çalışan ise kurallara uymak, koruyucu donanımı kullanmak ve tehlikeleri bildirmekle yükümlüdür. Yükümlülük iki taraflıdır ama önlemin asıl sorumlusu işverendir.

💡 İMD Sınav Notu: Önlemenin asıl sorumlusu işverendir; çalışanın yükümlülükleri işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Risk değerlendirmesi işveren için zorunludur.

İMD Sınavının İSG Tuzağı: İş Kazası Kaç Günde Bildirilir?

İşveren, bir iş kazasını kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır. Bu süre takvim günü değil, iş günü olarak işler ve en sık karıştırılan sürelerden biridir.
Meslek hastalıklarında ise bildirim, hastalığın öğrenildiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde yapılır. Süreyi kaçırmak işveren için idari yaptırım doğurur.

⚠️ Sınavda Çıkabilir: İş kazası, işveren tarafından 3 iş günü içinde SGK’ya bildirilir. “Derhal / 1 gün / 5 gün” gibi ifadeler çeldiricidir; süre 3 iş günüdür.

Çalışmaktan Kaçınma Hakkı Nedir?

Çalışmaktan kaçınma hakkı, ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşılaşan çalışanın, gerekli tedbir alınana kadar çalışmama hakkıdır. Çalışan bu durumu kurula veya işverene başvurarak talep eder; tedbir alınmazsa çalışmaktan kaçınabilir.
Bu süre içinde çalışanın ücreti ve diğer hakları saklıdır; hak, işçiyi tehlikeye karşı korumak için tanınmıştır.
Devamı için: 4857 sayılı İş Kanunu: temel kavramlar ve Çalışma süreleri, denkleştirme ve ara dinlenme yazılarımıza göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Not: imdseviye6.com.tr bağımsız bir çalışma/deneme platformudur; resmî bir kurumun sitesi değildir. Süre ve usuller mevzuatla değişebileceğinden güncel bilgiyi 6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerden teyit edin.